Koruyucu Diş Hekimliği
Belli bir yaşa gelindiğinde bazı dişlerin zaten kaybedileceği düşüncesi, gelişen tıbbi yöntemler
ve teknoloji sayesinde çok gerilerde kalmıştır. İyi halin devamını sağlamak için gerekli olan tek
şey ağız ve dişlerde bir sorun olmadan “ periyodik diş hekimi kontrolleri ” ne devam etmektir.
Hastalık meydana gelmeden önlem almak her zaman için daha basit, kısa süreli ve düşük maliyetli
çözümlerle tedavi sağlar. Devamı...
Diş Tedavisi
Erken dönemde tedavi edilirse çoğu vakada dişler canlılığını koruyabilir ve diğer sağlıklı
dişlerden biri haline gelebilir. Amalgam dolgular hemen hemen günümüzde terk edilmiştir. Gelişen
teknolojinin yardımıyla komposit dolgular (adesiv sistemler) ya da porselen dolgular tercih edilir.
Çürüğün bir kere başladığında sürekli ilerlemeye devam edeceği unutulmamalı. Ağız yoluyla alınacak
ilaçlar ya da ekstra bakım diş içinde ilerleyen çürüğü engellemez. Çürük mine ve dentin tabakalarında
ilerleyerek dişin pulpasına (diş özü) ulaştığında, diş siniri enfeksiyonu (sinir iltihabı)
kaçınılmaz olur.
Ne yazık ki diş ağrısı çürüğün ilerlediği ya da sinir dokusunu tehdit etmeye başladığı aşamalarda
ortaya çıkar. Bu aşamalarda hızlı hareket edilirse çoğu zaman dişi canlı kurtarma şansı
olabilmektedir. İleri olgularda yani diş siniri iltihabında kanal tedavisi uygulanır (siniri alınır).
Endodontik Diş Tedavisi (kanal tedavisi)
Çürük, sinir dokusuna kadar ilerleyip diş enfeksiyonuna neden olmadan zamanında yakalanır ve tedavi
edilirse dişler, kanal tedavi aşamasına gelmeden canlılığını koruyabilir. Ancak canlı kurtarılma
şansını kaybeden dişlerin kanal tedavisi ile (siniri alınarak)
ağızda kalması sağlanabilir. Çağın mucizevi gelişimi implantların en mükemmeli dahi gerçek bir diş
değerinde olamaz.
Dişin dış tabakası olan minenin altında yarı canlı dentin tabakası bulunur. Bu tabaka mine tabakasına
göre daha az kalsifiyedir ve çürükler hızlı ilerler. İç tabaka diye bir şey yoktur çünkü burası
boşluktur. Bu boşluğun içinde kan damarları ve sinirlerin de yer aldığı pulpa dokusu bulunur.
Dentin tabakasındaki çürük içinde bulunan çok sayıdaki mikroorganizma pulpa dokusunun enfeksiyonuna
neden olurlar. Burada başlayan enfeksiyon geri dönüşmez ilaç kullanımı ile iyileşmez ve ilerlemeye
devam eder. Bu odacık aneorob bakteri kümeleri için ideal bir çoğalma ortamı oluşturur. Vücut için
enfeksiyon odağı yaratır.
Kanal tedavisi dişin ağızda kalmasını sağlar ve bu dişi vücut için tehdit olmaktan kurtarır.
Dişeti Hastalıkları Tedavisi ve Cerrahisi
Dişeti hastalıkları diş çürükleri kadar önemlidir. Genellikle sinsi (ağrısız) ilerlediği için
hastalar ilerlemiş durumda başvurur. Dişeti hastalıkları ilerleyerek kemik erimesine yol açacağı
için erken teşhis önem taşır. İleri durumlarda kemik desteğini kaybeden dişler sallanır ve aynı
anda birden fazla dişin kaybı ile sonuçlanır.
Bu kötüye gidiş kliniğimizde erken teşhis, etkili tedavi ve periyodik bakım programı ile hastalık
ilerlemeden önlemler alınmakta, ileri olgularda ise dişeti ameliyat yöntemleri ve radikal tedavilerle
daha fazla kemik kayıpları ve çok sayıda diş kaybının önüne geçilmektedir.
Dişeti hastalığı sadece kötü ağız hijyeni ile oluşmaz, hastaların sistemik, genetik ve çevresel
nedenlerle de bu hastalığa insidansı olabilir. Dişetleri sağlığı için atılacak ilk adım sadece
dişlerin değil aynı zamanda dişetlerinin ve dilin de fırçalanması olmalıdır.
Çene Cerrahisi
Çene kemiğini ilgilendiren tüm tedaviler ve cerrahi girişimler çene cerrahisi uzmanlarınca klinik
prensipleri doğrultusunda ve radikal yöntemlerle gerçekleştirilir. Cerrahi müdahaleler, operasyon
öncesi, operasyon ve operasyon sonrası olmak üzere her biri çok önemli 3 dönemde değerlendirilir.
Günümüzde panoramik röntgen çekimlerinin yaygınlaşması ile klinik muayenede fark edilemeyen pek çok
rahatsızlık erken dönemde tedavi edilir hale gelmiştir.
Kökucu lezyonları, kemikiçi kistleri, kemik defektleri, gömülü dişler ve 20 yaş dişleri bu kapsamda
değerlendirilir.
İmplantoloji
Yeniden doğmak demektir. Zaten kaybedilmiş olan bir dişin fonksiyon ve estetiğini taklit eden
gelişmiş bir cerrahi yöntemdir. Diş kaybı olan bir kemik alanında içinde diş olmadığı için kemik
küçülme gösterir. Geri çekilir ve daralır. Kemik varlığı ise çok kıymetlidir. İmplant yerleştirilmiş
olması kemik kayıplarının önüne geçmesi açısından da önem taşır.
İmplantlar titanyumdan üretilmiş diş kök fonksiyonunu taklit etmek üzere çeşitli biçimlerde
tasarlanmış, yüzey yapısı kemikle adaptasyonu sağlamak üzere özel hazırlanmış metal yapılardır.
Bunlar özel gelişmiş teknoloji gerektirir.
Bu uygulama, tek diş eksikliklerinde köprü yapmak yerine tercih edildiğinde yandaki dişlerin
kesilmemiş olmasıyla ve fazla sayıda diş eksikliklerinde hareketli protezler (takılıp çıkartılabilen)
yerine sabit protez seçeneklerine imkan vermesi yada hareketli protezlere sağlam alt yapı hazırlaması
bakımından önem taşır.
Kemik yetersizliği hallerinde implant öncesi tetkik ve çene kemiğinin hazırlanması için ön cerrahi
girişimler gerektirir. Uygun vakalarda kemik tozu takviyeleri veya kemik nakilleri ile yeterli kemik
desteği sağlanmalıdır.
Uzman diş doktorlarınca gerçekleştirilen implant uygulaması karmaşık bir işlem değildir. Klinikte
lokal anestezi ve doğru sistemlerle diş çekiminden çok daha az bir travma ile gerçekleşir. İyi bir
postoperatif bakım ile problemsiz iyileşme dönemi geçirilir.
Hasta açısında ağrısız ve rahat ama planlama, hastayı ve kemik yapıyı hazırlama açısından öncesinde
yüksek bilgi, beceri ve tecrübe gerektiren çok dikkatli ve titiz bir çalışma prosedürüdür.
Ancak her hastaya implant yapılamaz. Bazen hiç implant yapmamak daha hayırlı olabilir. 1-Genel sağlık
durumu, 2-kötü alışkanlıkları,3-çene kemiği yapısı çok iyi değerlendirilmelidir. Sistemik hastalıklar,
aşırı sigara tüketimi ya da diş sıkma gibi kötü alışkanlıklar, uzun süre dişsiz kalma ya da dişeti
hastalıkları ve kötü alışkanlılar nedeniyle kemik erimeleri gelişmiş ve ileri düzeye gelmişse mevcut
kemik yapısı implant uygulamasına engel oluşturur.
Çağın mucizevi gelişimi implantların en mükemmeli dahi gerçek bir diş değerinde olamaz. İleri
düzeyde madde kaybı olan umutsuz dişler yada diş köklerini çekip yerine implant tercihi yapmadan
önce tedavi sürecinde ısrarcı davranmak önem taşır.
Ortodontik Diş Tedavisi (diş teli)
Diş çapraşıklıkları estetik ya da çeşitli düzeylerde fonksiyon bozuklukları yaratırlar. Çocukluk
yaşlarındaki görülen sapmalar kimi zaman bozukluk meydana gelmeden de dişler ve kemik gelişimi
yönlendirilerek önlenebilir.
Diş çapraşıklıklarının tel takılarak düzeltilmesi sadece çocuk yaşlarda değil, ileri yaşlarda da
mümkün olmaktadır.
Erişkin ortodontisinde diş hareketlerine yönelik düzeltmeler mümkündür. Son teknolojik gelişmeler
ile ileri yaşlarda metal tellerden kaynaklanan olumsuz görünüm yerini, diş rengindeki porselen braket
ve tellere bırakmıştır.
Hafif çapraşıklık durumlarında kimi zaman başvurulan porselen kaplamalar hızlı sonuç almak için
düşünülmektedir, ancak diş doku bütünlüğü ve orjinalliğinin korunması koruyucu hekimlik yaklaşımına
daha uygun bir davranıştır.
Dental Radyoloji
1-Periapikal diş röntgeni:
2-Panoramik Röntgen:
Panoramik diş röntgeni, tüm dişlerin ve kemik yapının bir arada izlendiği gelişmiş bir röntgen
şeklidir. Klinik muayeneye destek olarak değerlendirilir. Tek başına teşhis aracı olarak kullanılmaz.
Yalnızca diş kökleri değil aynı zamanda çene kemik içi oluşumları, kemik-dişeti, kemik-diş ilişkileri,
edilmesine yardımcı olur. Dişe ait ayrıntılı görüntü için periapikal diş röntgenleri uygun
olmaktadır.
Son yıllarda panoramik röntgen çekimlerinin yaygınlaşması ile klinik muayenede fark edilemeyen pek
çok rahatsızlık erken dönemde tedavi edilir hale gelmiştir. Çene kemiği içinde gizli kalmış
genişleyen kistik yada tümöral yapılar, risk teşkil eden gömülü dişler, arayüz çürükleri için
erken dönem tesbitinde yardımcıdır.
Dişeti hastalıkları ağrısız ve sinsi ilerler. Klinik muayenede dişetleri sağlıklı olsada altında
kemik erimeleri gelişebilir.Klinik muayenede dişetleri sağlıklı olduğunda bu tür
erimeler ilerleyip dişlerin sallanıp dökülme aşamasına gelene kadar fark edilmez.
Kemik kayıplarının ilk aşamada yakalanmasında panoramik röntgen desteği önemlidir.
Diş ara yüzeylerinden başlayan çürükler kolay fark edilemez. İlerlediğinde ise madde kaybı artmış
ya da çürük dişin sinir tabakasına ulaşıp enfeksiyona neden olabilir. Bu tablo dişin kaybına kadar
gidebilir. Panoramik röntgen görüntüleri yakalanması zor olan ara yüz çürüklerinin erken dönemde
görülmesi için yardımcı olur.
Çocuk Diş Hekimliği
Çocuk süt dişlerinin sağlığı konuşma, estetik ve çiğneme fonksiyonlarının yanı sıra her birinin
altında yer alan daimi dişlerin sağlıklı gelişmesi ve sürmesi için de çok önemlidir. Küçük yaşlarda
bir sorunu olmadan diş hekimi ile tanışması ilerdeki kontrolleri için uygun ortam sağlar.
Çocuklarda koruyucu diş hekimliği prensipleri ileriki yıllarda oluşabilecek
birçok problemin önlemini almak açısından önemli olmaktadır.
Diş hekiminden ürken bir çocuk için alışma süreci zaman zaman diş tedavisinin önüne geçebilir.
Küçük yaşlarda yaşanan kötü hatıralar kalıcı olabilir. Unutulmaması gerekir ki yalnız kendi
hatıraları değil çoğu zaman sevdikleri bir yakının diş tedavilerine, ya da iğnelere karşı
gösterdikleri yakınmalar da başlı başına diş hekimi korkusu yaratabilir.
Protez
Dişlerdeki madde kayıplarının ya da diş eksikliklerinin tamamlanması çiğneme ve konuşma
fonksiyonların sağlanması yönünden önem taşır. Aynı zamanda ağızda tüm dişlerin temas halinde ve
dengeli yer almaları, çene kemiğine ve ekleme iletilen çiğneme kuvvetinin kontrolünü sağlar.
Aksi hallerde disfonksiyona bağlı eklem bozuklukları, anormal kas gelişimi, çene kemiğinde erimeler
gelişecektir.
Sabit protez: Porselen kron-köprü ve türevlerini kapsar
Hareketli protez: Hasta tarafından takılıp çıkartılabilen şeklidir. Tam dişsizlik halinde
“Total protez”, kısmi dişsizlik halinde “parsiyel protez” yada bilinen adı ile iskelet yada
kancalı/kancasız protez olarak ifade edilir.
Estetik Diş Hekimliği
Diş ve çenelerde estetiğin tam olarak sağlanabilmesi zaman zaman birden fazla branşın birlikte
geliştirecekleri multidisipliner tedavi planları ile koordineli tedaviler yürütmelerini
gerektirir. Devamı...
Estetik diş hekimliği alanları:
Metalsiz porselen kronlar (empress, zirkonyum), Estetik hareketli protezler (iskelet metalsiz),
İmplant- Diş ekimi, Dişeti estetiği, Gülüş Dizaynı cerrahisi, Lamina Seramikler, Diş Beyazlatma –
Bleaching, Adesive sistem – Bonding, İnley – Onley Seramik Dolgular, Diş Çapraşıklığının giderilmesi
Dişlerde Plak Kontrolü
Dişeti hastalıklarının ve diş çürüklerinin ana etkenlerinden biri diş plaklarıdır. Bunlar diş
renginde yapışkan maddelerdir. Fırçanın yeterince etkili olamadığı retansiyon bölgelerinde oluşur ve
içinde çokça patojen mikroorganizma barındırır.
Bakteri plağı, bakterilerin dişe tutunmak için salgıladıkları dekstran ismindeki yapışkan madde ve
yiyecek artıklarından oluşur. Plağın içindeki bakteriler küçük yiyecek artıklarını sindirerek organik
asitleri açığa çıkarırlar. Bu asitler, dekstran nedeniyle uzun süre dişle temas ettiği için, dişin
minesinin mineral dokusunu çözerek bozulmasına, sonucunda da dişin çürümesine sebep olur. Bununla
kalmaz aynı zamanda dişeti enfeksiyonlarına neden olurlar. İlk belirti dişeti kanamalarıdır.
Fırçalamada doğru teknik önemlidir. Doğru diş fırçalanıp fırçalanmadığının ve diş ve dişetleri için
risk teşkil eden bakteri plağının varlığının tespit edilmesi için çeşitli yöntemler vardır.
Klinik ortamında dişler plak boyama maddeleri ile boyandığında sadece plak bulunan bölgeler
boyanır ve sorunlu alanlar netlikle görünür hale gelir. Bundan sonrası kişiye özel bakım planı
hazırlamaktır. Kanamalı bir dişeti tehlike sinyalleri verir. Sağlıklı bir dişeti asla kanamaz.
Ağız Kokusu (HALİTOZİS)
Siz konuşurken yakınınızdaki insanların yüzünüze değil de başka bir yöne baktığını, kafasını
aksi yöne çevirdiğinizi ya da sizden biraz uzak oturmaya gayret ettiğini görürseniz belki de biraz
ağzınız kokuyor olabilir. Kırmamak için size karşı bunu açıklamamış olabilirler. Diş hekiminizle bu
durumu paylaşmanız halinde belki yaşamınızda yolunda gitmeyen bazı haller düzelebilir. Çünkü ağız
kokusu genellikle tümüyle giderilebilir ağız içi problemlerden kaynaklanır.
Kötü ağız kokusunun ağız içi nedenleri:
Dişlerdeki plak birikimleri, diş çürükleri, kötü ya da bozulmuş diş dolgu ve protezleri, yarı
gömülü dişler, enfekte dişetleri, diş taşları, diş enfeksiyonları, tükürük eksikliği, ağız kuruluğu,
temizlenmemiş dil yüzeyi, sigara, alkol, sarımsak, soğan, çemen benzeri gıdalar
Bunlardan bir ya da birkaçı bir arada sorumlu ağız içi nedenlerinin başında gelir. Kötü kokuya
ağız boşluğunda yaşayan bakterilerin oluşturduğu volatil sülfür bileşikleri neden olur. En yaygın
bilinenler hydrogen sulfide, methyl mercaptan ve dimethylsulfide’dir.
Kötü kokudan kurtulmak için:
Dişeti hastalıklarının tedavi edilmesi, gizli diş çürüklerinin teşhis ve tedavisi, diş ve dişeti
enfeksiyonlarının önüne geçilmesi,
problemli eski dolgu ve protezlerin iyileştirilmesi, ağız hijyenin sağlanması atılacak temel adım
olmalıdır.
Ağız hijyeninin sağlanması için diş hekiminiz ile birlikte gıdalar için retansiyon oluşturabilecek
alanların tespiti, uygun diş fırçası ve fırçalama şeklinin seçimi faydalı olur.
Kokulu ferahlatıcı ağız gargaraları kısa süreli kokuyu baskılar ancak tedavi edici önlemler
alınmadıkça problem giderek büyür.
Ağız kokusunun diğer sebepleri:
• Boğaz enfeksiyonları, sinüs ve akciğer kaynaklı enfeksiyonlar
• Şeker hastalığı (Diyabet) (aseton kokusu)
• Böbrek yetmezliği (balık kokusu gibi)
• Karaciğer yetmezliği
• Metabolizma bozuklukları
• Açlık, diyet yada sistemik bazı hastalıklara bağlı ağız kuruluğu
• Mide kaynaklı nedenler.
|